Wakacje bez biegunki
WYBIERASZ SIĘ NA WAKACJE? Sprawdź jakie są podstawowe zasady higieny, zapoznaj się z "ABC PODRÓŻNIKA" i uniknij biegunki.
Podróże kojarzą się przede wszystkim z wakacjami i odpoczynkiem, niestety dla naszego organizmu oznaczają też zmianę środowiska zewnętrznego i mogą wiązać się ze zaburzeniami zdrowia, a w rezultacie mieć przebieg zgoła inny od zaplanowanego.
EGIPT CZY INDIE? – CZYLI GDZIE I KOMU MOŻE SIĘ PRZYTRAFIĆ „BIEGUNKA PODRÓŻNYCH”...
Dotyczy przede wszystkim osób podróżujących (zarówno turystów jak i osób wyjeżdżających w sprawach służbowych, sportowców, misjonarzy, czy żołnierzy) z krajów wysokorozwiniętych (np.: europejskich) do krajów rozwijających się. Szczególnie należy uważać wybierając się w tak popularne miejsca wakacyjnych wojaży jak Egipt (wielu turystów cierpi z powodu słynnej „zemsty faraona”), Tunezja, Turcja a także wybierając bardziej odległe kraje np. Azji południowo-wschodniej.
Według różnych źródeł biegunka występuje nawet u 20 do 50% podróżujących. Warto pamiętać, że będzie to odsetek od liczby około 20 mln osób podróżujących corocznie na świecie do wyżej wymienionych obszarów zwiększonego ryzyka. Warto też podkreślić, wskazują na to statystyki, że bardziej narażeni są młodzi dorośli, czyli osoby w wieku 20-29 lat.
OBJAWY „BIEGUNKI PODRÓŻNYCH” ŁATWO ZDIAGNOZOWAĆ
Objawy biegunki podróżnych to wydalanie co najmniej 3 luźnych stolców na dobę, czemu zazwyczaj towarzyszy przynajmniej jeden z następujących objawów : kurczowe bóle brzucha (występują w 90% przypadków), nudności, wymioty lub gorączka (10%), gwałtowne parcie na stolec, zawroty głowy, domieszka krwi lub śluzu w kale (10%).
CO POWODUJE „BIEGUNKĘ PODRÓŻNYCH"?
Uważa się, że za do 80% przypadków biegunki podróżujących odpowiedzialne są bakterie (Escherichia coli (ETEC), Campylobacter, Salmonella, Shigella, Aeromonas, Plesiomonas) wirusy są odpowiedzialne za do 10% przypadków (Norwalk i rotawirusy), pierwotniaki (np. Gardia lamblia, entameba histolitica) są przyczyną zaledwie kilku procent biegunek. W 20 do 50% przypadków nie udaje się wyizolować sprawczego patogenu.
ABC PODRÓŻNIKA - CZYLI JAK ZAPOBIEGAĆ...
1. Podstawowym zaleceniem profilaktycznym jest ścisłe przestrzeganie higieny osobistej.
2. Do spożycia należy kupować tylko wodę butelkowaną, nie zamawiać napojów z lodem, który może być i zazwyczaj jest zrobiony z „wody z kranu".
3. Należy unikać potraw, które były długo przechowywane po przygotowaniu a przed spożyciem poza lodówką.
4. Szczególnie warto unikać miejscowych przysmaków z mleka niepasteryzowanego i jego przetworów, potraw z mięsa, owoców morza lub jaj, które nie były wystarczająco mocno wysmażone.
5. W miarę bezpiecznie można jeść owoce i warzywa, które przed spożyciem można obrać ze skóry lub z łupiny. Przy tych zabiegach należy zwracać uwagę, aby nie przenieść rękoma drobnoustrojów ze skóry owoców na gotowy do spożycia miąższ. Szczególnie staranne należy myć lub obierać warzywa gruntowe, do podlewania których zazwyczaj stosowana jest zakażona woda powierzchniowa (z rzek, stawów, jezior). Powtarzaną we wielu przewodnikach zasadą jest: jeśli nie możesz tego dobrze umyć lub obrać ze skóry - wyrzuć!
SZKODA CZASU - CZYLI JAK LECZYĆ "BIEGUNKĘ PODRÓŻNYCH", GDY JUŻ SIĘ PRZYDARZY?
Należy pić duże ilości płynów, aby zrównoważyć utratę wody i elektrolitów. Stosowane leki mają na celu łagodzenie dolegliwości i zapobieganie powikłaniom (np. odwodnieniu z wtórnym spadkiem ciśnienia tętniczego). Najczęściej spotykanym zaleceniem jest zastosowanie chlorowodorku loperamidu czyli Stoperanu, dla którego biegunka podróżnych jest w wielu krajach oficjalnie zarejestrowanym wskazaniem. Zmniejsza on liczbę wypróżnień nie tylko dlatego, że wpływa korzystnie na perystaltykę jelit, ale i zwiększa zwrotne wchłanianie wody. Co równie ważne, w razie potrzeby może być stosowany jednocześnie z antybiotykami.
ILE TRWA "BIEGUNKA PODRÓŻNYCH"?
Przeciętnie objawy utrzymują się 3 do 4 dni.
Do 20% pacjentów jest zmuszona przebywać w łóżku 1-2 doby.
Od 8 do 15% pacjentów pozostaje w łóżku ponad jeden tydzień.
1% chorych jest hospitalizowanych. Można doświadczyć więcej niż jednego epizodu biegunki podróżnych w czasie jednej podróży, a specyficzna odporność zazwyczaj nie rozwija się. Dlatego warto stosować podstawowe zasady higieny, a na wszelki wypadek mieć odpowiednio wyposażoną apteczkę.
Na podstawie:
1. Krym VF, MacDonald RD. Safe water for travellers. CMAJ. 2003 Aug 19;169(4):317-8.
2. De Las Casas C, Adachi J, Dupont H. Review article: travellers' diarrhoea. Aliment Pharmacol Ther. 1999 Nov;13(11):1373-8.
